Kan een tender boot worden opgehesen?
Gepubliceerd op 6 juni, 2026
Ja, een tenderboot kan worden opgehesen. Dit gebeurt via een systeem van davits, blokken of een hydraulische kraan die op een moederschip of steiger is gemonteerd. Of ophijsen praktisch mogelijk is, hangt af van het gewicht van de tender, de beschikbare apparatuur en het type bevestigingspunten op de boot. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het ophijsen van een tenderboot, van de juiste methode tot de meest geschikte modellen.
Welke methoden bestaan er om een tenderboot op te hijsen?
Een tenderboot kan worden opgehesen via drie veelgebruikte methoden: davits (een soort kraanarm gemonteerd op een schip), een blok-en-takelsysteem met handmatige bediening, of een hydraulische of elektrische kraan. De keuze hangt af van het gewicht van de tender, de beschikbare ruimte en het type moederschip of locatie.
De meest klassieke methode is het gebruik van davits. Dit zijn twee gekromde armen die aan de achtersteven of reling van een groter schip zijn bevestigd. Via een takel of lier wordt de tender omhooggetrokken en boven het water gehangen. Dit systeem is populair op zeiljachten en motorkruisers omdat het compact is en de tender snel bereikbaar houdt.
Een blok-en-takelsysteem is goedkoper en eenvoudiger, maar vraagt meer handkracht. Het werkt goed voor lichtere tenders en is ook bruikbaar op een vaste steiger of botenhuis. Voor zwaardere tenders, of wanneer gemak de prioriteit is, biedt een elektrische of hydraulische kraan de meeste voordelen. Deze systemen zijn duurder maar nemen het zware werk volledig over en zijn betrouwbaar bij regelmatig gebruik.
Wat is een davit en hoe werkt het bij een tender?
Een davit is een gemonteerde kraanarm, doorgaans in paren geplaatst aan de achterzijde van een schip, waarmee een tenderboot uit het water kan worden gehesen en veilig aan boord of boven het water kan worden vastgehouden. Het systeem bestaat uit twee armen, een hijsblok of lier, en bevestigingspunten op de tender zelf.
De werking is eenvoudig: aan elk davit hangt een hijshaak of strop. Deze worden bevestigd aan speciale ogen of beugels op de boeg en het achterschip van de tender. Vervolgens wordt de tender via een handmatige of elektrische lier omhooggetrokken tot hij boven de waterlijn hangt. Zo kan de tender meevaren zonder dat hij sleept in het water.
Davits zijn beschikbaar in vaste en opvouwbare uitvoeringen. Opvouwbare davits zijn handig wanneer de ruimte aan boord beperkt is of wanneer de tender bij aankomst in een haven snel te water moet worden gelaten. Bij het kiezen van davits is de draagcapaciteit het belangrijkste criterium: de armen moeten het totale gewicht van de tender inclusief motor en brandstof aankunnen.
Hoe zwaar mag een tenderboot zijn om veilig op te hijsen?
De maximale hijscapaciteit hangt volledig af van het gebruikte systeem. Standaard davits voor recreatief gebruik hebben doorgaans een draagcapaciteit van tussen de 150 en 500 kilogram. Zwaardere systemen, zoals hydraulische kraaninstallaties op grotere schepen, kunnen tenders van meer dan een ton veilig heffen. Controleer altijd de opgegeven maximale belasting van het systeem voordat je een tender ophijst.
Het totale gewicht dat je moet berekenen is niet alleen het gewicht van de tender zelf. Tel ook het gewicht van de buitenboordmotor, de brandstoftank, eventuele uitrusting aan boord en het gewicht van eventueel achtergebleven water mee. In de praktijk weegt een rubberboot of kleine aluminium tender met een lichte buitenboordmotor al snel tussen de 80 en 200 kilogram.
Overschrijd de maximale hijscapaciteit nooit, ook niet tijdelijk. Overbelasting beschadigt niet alleen het hijssysteem maar kan ook gevaarlijk zijn voor iedereen in de omgeving. Kies bij twijfel voor een systeem met een ruimere marge dan het berekende gewicht van de tender.
Wat heb je nodig om een tenderboot zelf op te hijsen?
Om een tenderboot zelf op te hijsen heb je minimaal vier dingen nodig: een hijssysteem (davits, takel of kraan), bevestigingspunten op de tender, voldoende sterke stroppen of hijshaken, en een stabiele basis waarop het systeem is gemonteerd. Zonder stevige bevestigingspunten op de tender zelf is veilig ophijsen niet mogelijk.
Het hijssysteem
Kies een systeem dat past bij het gewicht van je tender en de locatie waar je hem wilt hijsen. Davits zijn de meest complete oplossing voor gebruik aan boord van een groter schip. Voor een vaste steiger of botenhuis is een plafondlier of wandmontage met takel een praktisch alternatief. Elektrische systemen zijn comfortabeler bij frequent gebruik.
Bevestigingspunten en hijsmiddelen
De tender moet voorzien zijn van hijsogen of beugels die stevig in de romp of het frame zijn verankerd. Gebruik altijd gecertificeerde hijsstroppen of kettingen met een bekende breeksterkte. Controleer stroppen en haken regelmatig op slijtage, scheuren of roestvorming. Een defect hijsmiddel is de meest voorkomende oorzaak van ongelukken bij het ophijsen van kleine vaartuigen.
Welke tenderboten zijn het meest geschikt voor ophijsen?
Lichte, compacte tenders zijn het meest geschikt voor ophijsen. Opblaasbare rubberbootjes, kleine aluminium tenders en glasvezel tenders tot ongeveer vier meter zijn de populairste keuzes. Ze combineren een laag gewicht met voldoende stabiliteit en zijn doorgaans uitgerust met of eenvoudig te voorzien van de benodigde hijsbeugels.
Opblaasbare tenders met een rigide bodem, ook wel RIB’s (Rigid Inflatable Boats) genoemd, zijn bijzonder populair als bijboot op grotere schepen. Ze zijn licht genoeg voor standaard davits, liggen stabiel in het water en zijn snel te water te laten. Kleine aluminium tenders zijn een stevige en onderhoudsarme keuze voor wie de tender regelmatig ophijst en neerlaat.
Grotere tenders van vijf meter en meer zijn in principe ook ophijsbaar, maar vereisen dan een zwaarder en duurder hijssysteem. Voor wie een tender zoekt die zowel als bijboot als zelfstandige dag-uitvaarder moet dienen, is het verstandig om al bij de aankoop te bedenken hoe en waar de tender opgehesen gaat worden.
Bij onze collectie nieuwe tenders en sloepen vind je modellen die goed geschikt zijn voor gebruik als bijboot, inclusief lichte en compacte uitvoeringen. Wil je persoonlijk advies over welk model het beste past bij jouw situatie en hijssysteem? Neem dan gerust contact met ons op, we helpen je graag verder.
Veelgestelde vragen
Kan ik davits ook achteraf op mijn schip laten monteren?
Ja, davits kunnen in de meeste gevallen achteraf worden gemonteerd, mits de romp of het achterdek van je schip sterk genoeg is om de belasting te dragen. Een ervaren scheepstimmerman of installateur kan de benodigde versterkingen aanbrengen en de davits professioneel bevestigen. Laat de montage altijd uitvoeren door een specialist, want een onjuiste bevestiging kan bij gebruik gevaarlijke situaties opleveren.
Hoe onderhoud ik mijn hijssysteem zodat het veilig blijft?
Inspecteer je hijssysteem minimaal aan het begin en einde van elk vaarseizoen. Controleer alle stroppen, haken, katrollen en bevestigingspunten op slijtage, scheuren, corrosie of vervorming, en vervang onderdelen direct bij twijfel. Smeer bewegende delen zoals lieren en scharnieren regelmatig met een geschikte mariene smeermiddel, en test het systeem altijd met een lichte belasting voordat je de tender er volledig aan toevertrouwt.
Is het veilig om een tenderboot op te hijsen in ruw weer of bij hoge golven?
Het ophijsen van een tender in ruw weer wordt sterk afgeraden en is in veel gevallen ronduit gevaarlijk. Golven en scheepsbewegingen zorgen voor onvoorspelbare krachten op het hijssysteem, wat kan leiden tot beschadiging van de tender, het systeem of verwondingen bij betrokkenen. Wacht bij voorkeur tot het water voldoende rustig is, en laat de tender indien mogelijk te water totdat de weersomstandigheden verbeteren.
Wat zijn de meest gemaakte fouten bij het ophijsen van een tenderboot?
De meest voorkomende fouten zijn: het onderschatten van het totale gewicht (inclusief motor, brandstof en uitrusting), het gebruik van niet-gecertificeerde of verouderde hijsmiddelen, en het ongelijk belasten van de hijspunten waardoor de tender scheef hangt en er extra spanning op één kant ontstaat. Een andere veelgemaakte fout is het vergeten te controleren of de buitenboordmotor omhoog is geklapt vóór het ophijsen, wat schade aan zowel de motor als het moederschip kan veroorzaken.
Heb ik een vergunning of certificering nodig voor een hijssysteem op mijn schip?
Voor recreatief gebruik op privévaartuigen is in Nederland doorgaans geen aparte vergunning vereist voor het installeren van davits of een hijssysteem. Wel is het belangrijk dat het systeem voldoet aan de geldende veiligheidsnormen en dat de montage aantoonbaar solide is, zeker als je het schip verzekerd wilt houden bij een incident. Raadpleeg bij twijfel je verzekeraar en een erkende scheepsinstallateur om te bevestigen dat jouw setup aan alle eisen voldoet.
Kan ik een opblaasbare tender ook opgehesen laten hangen als ik niet vaar?
Ja, opblaasbare tenders en RIB's worden regelmatig opgehesen aan davits bewaard wanneer het schip in de haven ligt. Zorg er wel voor dat de tender goed is vastgezet met extra sjorringen zodat hij bij wind of golfslag niet gaat slingeren. Houd er ook rekening mee dat langdurige blootstelling aan direct zonlicht het rubbermateriaal kan aantasten; een afdekzeil verlengt de levensduur aanzienlijk.
Waar moet ik op letten bij de aankoop van een tender die ik wil gaan ophijsen?
Let bij de aanschaf van een tender die je wilt ophijsen op drie cruciale punten: het gewicht van de tender inclusief motor en uitrusting ten opzichte van de capaciteit van jouw hijssysteem, de aanwezigheid of monteerbaarheid van gecertificeerde hijsogen in de romp of het frame, en de afmetingen van de tender in verhouding tot de beschikbare ruimte aan boord of op de steiger. Vraag de leverancier ook expliciet of het model geschikt is voor gebruik als bijboot met davits, zodat je zeker weet dat de constructie dit aankan.
